LEADER-projecten: Nieuwe impuls voor haven Battenoord
Zelf werken aan een veilige en toekomstbestendige haven
Goeree-Overflakkee telt als voormalig eiland een groot aantal havens. Vanuit die havens werden goederen van en naar het vasteland verscheept, en die historie is tot op de dag van vandaag zichtbaar in het landschap. Veel van die havens en havenkanalen hebben de komende jaren groot onderhoud nodig. Op 6 maart 2025 stelde de gemeenteraad unaniem het Masterplan Havens vast, waarmee gefaseerd wordt gewerkt aan veilige, duurzame en toekomstbestendige havens voor 14 havens in de gemeente.
De haven van Battenoord viel echter buiten dat plan. Het Waterschap Hollandse Delta is eigenaar van de haven, waardoor zij niet in de gemeentelijke plannen werd opgenomen. Toch had ook Battenoord aandacht nodig. Op eigen initiatief is de WSV op zoek gegaan naar oplossingen en samenwerking. Dat resulteerde in een LEADER-subsidie, waarmee de vereniging zelf aan de slag gaat: voor een veilige, duurzame en toekomstbestendige haven, precies zoals de gemeente dat voor de andere havens voor ogen heeft.
Wiependam beschermt vaargeul Battenoord
In het voorjaar van 2026 is aan het einde van de westelijke landtong van de Haven Battenoord in de Grevelingen een wiependam aangelegd. Dit is een constructie van rijshout: stevig samengebonden bundels takken en twijgen, verankerd in het water. Het materiaal is volledig natuurlijk en past daarmee uitstekend bij het omliggende natuurgebied.
Een wiependam breekt de golfkracht en vertraagt de stroming, waardoor zand en slib niet langer in de vaargeul bezinken. Tegelijk filtert het rijshout het water, wat zorgt voor betere waterkwaliteit. Tussen de takken vinden vissen en andere waterdieren beschutting en een plek om op te groeien.
Elk jaar slibde de vaargeul dicht tijdens het stormseizoen, waardoor in- en uitvaren lastig werd. De gebruikelijke oplossing, baggeren, is effectief maar verstorend: machines woelen de bodem om en het leefgebied van vissen en bodemdieren verdwijnt tijdelijk volledig. De wiependam maakt dat jaarlijkse werk overbodig. De constructie gaat vele jaren mee en vergt weinig onderhoud.
Met behulp van subsidie heeft WSV Battenoord dit duurzame alternatief kunnen realiseren.
Nieuwe zwemsteiger voor jong en oud
Naast de trailerhelling is met behulp van onder meer een LEADER-subsidie een nieuwe zwemsteiger geplaatst. Het is een brede, degelijke steiger met een zwemtrapje. Duurzaam uitgevoerd en grotendeels gebouwd door leden van de technische commissie van WSV Battenoord. Een prettige zwemplek in alle jaargetijden, of het nu gaat om baantjes trekken of een verkoelende dip. Voor jonge kinderen is het een overzichtelijke plek om het water te verkennen, te spelen en kennis te maken met het waterleven. Voor zwemmers biedt de steiger een veilige en toegankelijke manier om volop van het open water te genieten.
Realisatie recreatieve voorzieningen
De haven van Battenoord is van oudsher een plek om even op adem te komen. Op de dijk hoor je de vogels en kijk je uit over het Grevelingenmeer, een uitzicht dat voor zichzelf spreekt.
Met de aanschaf en plaatsing van een picknickplaats, vernieuwde bestrating en een verbeterde toegangsroute wordt deze unieke plek nu beter benut. Een veilige, uitnodigende plek voor bewoners, watersporters, fietsers en andere bezoekers. De haven is daarmee niet alleen een natuurlijk rustpunt langs de route, maar ook een levendige stopplaats bij sportieve evenementen.
Dankzij subsidie kan WSV Battenoord deze recreatieve voorzieningen realiseren. Dat trekt meer bezoekers en versterkt de haven als ontmoetingsplek aan het water.
Nieuwe steiger voor historische schepen en passanten
Rechts naast de trailerhelling is een nieuwe aanlegsteiger geplaatst met ruimte voor 3 à 4 boten, speciaal bedoeld voor historische schepen en klassieke boten. Platbodems zoals de tjalk, de schouw en de lemsteraak, met een diepgang van circa 90 cm, liggen er uitstekend bij. De verbinding met het verleden is niet toevallig. De haven ontstond als agrarische overslaghaven en was tijdens de bietencampagnes een levendige werkplek. Later deed zij dienst als werkhaven voor de Deltawerken. De steiger verwelkomt schepen uit de regio en daarbuiten. Een bijdrage aan het behoud van de maritieme cultuur op Goeree-Overflakkee. Daarnaast fungeert zij als passantensteiger voor bezoekers die de haven voor een dag of langer willen aandoen.
Natuureducatie voor jong & oud
De haven van Battenoord is niet alleen een plek voor watersporters, maar ook een buitenklaslokaal. In samenwerking met Staatsbosbeheer worden natuureducatie-excursies georganiseerd voor scholen op Goeree-Overflakkee en omgeving, afgestemd op de leerdoelen van de groep.
De excursies richten zich op het onderwaterleven, de vogels en de vegetatie van het gebied, maar ook op het nut en de noodzaak van het behoud van natuurgebieden als de Grevelingen.
Door naar vogels te kijken, het onderwaterleven te onderzoeken, een wandeling te maken over het natuurpad tussen de haven en camping De Grevelingen en een blik vanaf de uitkijktoren te werpen over het meer komt de natuur van veel kanten in beeld.
De haven trekt ook de aandacht van wetenschappers. RAVON, de organisatie voor onderzoek aan reptielen, amfibieën en vissen, gebruikt de haven als vaste locatie voor de jaarlijkse telling van glasaaltjes. Deze piepkleine jonge palingen trekken elk voorjaar vanuit de zee het zoete water op. Meer info: ravon.nl
Wordt vervolgd
Dit zijn niet de laatste plannen van WSV Battenoord. Er staat nog veel meer op stapel, waaronder kunst- en cultuurevenementen die de haven als podium gebruiken en een SUP-cup voor wie van een sportieve uitdaging op het water houdt. De haven van Battenoord blijft zich ontwikkelen als een plek waar natuur, cultuur en watersport samenkomen.
Wil je niets missen? Houd de pagina Agenda in de gaten en volg ons op Instagram en Facebook voor het laatste nieuws.
Dit alles is niet vanzelf gegaan. Ieder die zich de afgelopen tijd intensief heeft ingezet voor het voortbestaan van onze vereniging en deze mooie haven verdient een bijzonder woord van dank. Jullie inzet maakt het verschil, en dat is te zien.
LEADER is een Europees subsidieprogramma dat lokale initiatieven in plattelandsgebieden ondersteunt. Het programma richt zich op projecten die bijdragen aan de leefbaarheid, de lokale economie en de duurzame ontwikkeling van het platteland. Lokale actiegroepen beoordelen de aanvragen en bepalen welke projecten in aanmerking komen voor financiering.
De provincie Zuid-Holland werkt aan een aantrekkelijke, bereikbare en duurzame provincie. Ze investeert in natuur, water, recreatie en ruimtelijke ontwikkeling en ondersteunt lokale initiatieven die bijdragen aan die doelen. Als medefinancier van het LEADER-programma draagt de provincie bij aan projecten die de kwaliteit van het platteland en de kleine kernen versterken.
Staatsbosbeheer beheert natuurgebieden, bossen en recreatieterreinen in heel Nederland, waaronder grote delen van de Grevelingen. De organisatie zet zich in voor het behoud en de ontwikkeling van natuur, en maakt die natuur tegelijk toegankelijk voor het publiek. Staatsbosbeheer verbindt natuurbeheer aan educatie en recreatie, en is voor WSV Battenoord een belangrijke partner bij de natuureducatieprojecten rond de haven.